Kasteel van Poeke

Weinig kastelen hebben voor mij zo’n aantrekkingskracht als het kasteel van Poeke. Gelegen tussen het kleine Ruiselede en het nog kleinere Lotenhulle zorgt dit kasteel voor een welkome afwisseling in een landschap dat wordt vormgegeven door velden en weides, kortom waar ‘den boer’ het nog steeds voor het zeggen heeft.

Je hoeft geen superspeurneus te zijn om het kasteeldomein te vinden, het is met name de enige plaats in de wijde omgeving met de titel ‘bosje’ waardig. Kerktorens vormen voor dit type landschap ook een ideaal navigatie-instrument.

We kunnen enkel de fantasie de vrije loop laten als het gaat over de vroege geschiedenis van dit kasteel. Aan het eind van de 12de eeuw begint de nevel der tijd stilaan op te klaren. De heren van “Poca” krijgen hun eerste vermelding in de annalen van de geschiedenis. Waarschijnlijk bouwden zij aan de oevers van de Poekebeek de eerste omwallingen die voor de nodige bescherming zorgde. Het is pas een kleine 200 jaar later dat het kasteel een prominentere rol opeist. Gevangen tussen de grillen van de stad Gent en die van de Vlaamse hertogen wordt het kasteel verschillende keren ingenomen en opnieuw veroverd. Aan deze politieke stoelendans komt op 5 juli 1453 een einde wanneer de laatste Gentse opstandelingen worden verslagen en aan de galg worden gepresenteerd. Het kasteel wordt verwoest om pas eeuwen later opnieuw uit zijn as te herrijzen. Vaak worden deze periodes door historici bestempeld en geclassificeerd als ‘schermutselingen’. Voor de mensen die het allemaal beleefden was het echter de bittere realiteit.

De beschikbaarheid van meer geschiedkundige bronnen vanaf de 16de eeuw zorgt ervoor dat dergelijke legendes stilaan verharden tot een verhaal van data, namen en cijfers. Op 31 maart 1597 wordt de familie ‘de Preudhomme’ eigenaar van de heerlijkheid Poeke. De betrokkenheid van de familie met het Spaanse leger, gekoppeld aan de uitzichtloze campagnes in Vlaanderen tijdens de 80-Jarige Oorlog, zorgen ervoor dat zij het kasteel heropbouwden volgens de militaire noden van die tijd. In de befaamde Flandria Illustrata van Antonius Sanderus zien we ze een waterburcht met ophaalbrug en donjon. Als dit een getrouwe weergave is valt niet te achterhalen.

Kasteel van Poeke volgens Sanderus (Flandria Illustrata)

In het midden van de 18de eeuw, wanneer uitstraling en grandeur even belangrijk worden geacht als vuurkracht in de strijd om macht, krijgt ook het kasteel in Poeke een flinke opknapbeurt. Er wordt afscheid genomen van de militaire opbouw, de focus ligt niet langer op het praktische, maar op het esthetische. Lodewijk XV vormde de inspiratie. In deze tijd krijgt ook het kasteeldomein steeds meer een duidelijk afgetekende vorm. De Franse tuinen werden doorsneden door lange dreven, die uitzicht boden op het rondliggende landschap. De kerken van Poeke, Ruiselede en Lotenhulle, alsook de molen van Axpoele waren zo nooit veraf. Leuk om naar te kijken, maar ook hier speelde de drang om de rijkdom en verscheidenheid van de heerlijkheid te benadrukken een cruciale rol.

Op het eind van de 19de eeuw zal de familie Pycke de Peteghem de fakkel overnemen van de Preudhommes. Zij zorgden voor verdere vernieuwingen, vooral het interieur kreeg een volledige make-over. Het kasteel zoals het er nu staat dateert uit deze periode. De laatste telg van de familie, Ines Pycke de Peteghem, schonk bij haar dood in 1955 het domein aan de Zusters Apostolinen van Wetteren, die er een schoolkolonie inrichtten. Dit was echter een kort leven beschoren en in 1977 kwam het domein in handen van de gemeente Aalter, die het ter beschikking stelt voor allerlei evenementen. Het verval was evenwel reeds ingezet…

Wie vandaag het domein bezoekt kan niet anders dan beseffen dat de gloriejaren van dit kasteel achter zich liggen. De opvallende roze gevel verliest ieder jaar iets meer van haar glans, dranghekken beschermen de verbrokkelende trappen. Toch is het hier zalig vertoeven, in alle seizoenen. Gekwetter van vele vogels klinkt op vanuit de oude bomen terwijl een eekhoorn zich een weg naar boven baant. Eenden baden zich in de talrijke kleine beekjes, terwijl konijnen zich verschuilen in het struikgewas. De grote graspleinen nodigen zich perfect uit voor een middagje picknicken, lezen, voetballen, misschien een zeldzaam sneeuwballengevecht in de winter …. Voor ieder wat wils dus

Praktische info
Er is voldoende parking aan de kerk van Poeke en het voetbalterrein van Lotenhulle

Overzichtskaart domein Kasteel van Poeke

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s